HOME STARA REMU WYSOKA POPPERA IZAAKA KUPA TEMPEL 7@nite 2020 7@nite 2019 ENGLISH

7@nite 2021 Synagogi Nocą edycja specjalna
Kraków-Kazimierz 19-23 maja 2021

Serdecznie zapraszamy po raz 11. do udziału w wyjątkowym wydarzeniu – 7@nite Synagogi Nocą – którego bohaterkami, jak co roku, będa krakowskie synagogi. Chcemy zaprezentować Wam serce krakowskiego Kazimierza i zainspirować do samodzielnego odwiedzenia każdej z siedmiu krakowskich synagog, w dogodnym dla Was czasie i w oparciu o zasady bezpieczeństwa epidemicznego.

W tym roku nocne wydarzenie, które od lat przyciąga setki turystów i mieszkańców Krakowa do synagog oraz Centrum Społeczności Żydowskiej w Krakowie (The Jewish Community Centre Krakow – JCC Krakow), chcemy zrealizować w wersji hybrydowej czyli częściowo stacjonarnie, a częściowo online. Pomogą nam w tym nasi partnerzy: Instytut Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, Muzeum Krakowa Oddział Stara Synagoga oraz Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie. Wspólnie przygotowaliśmy dla Was trzy propozycje:

19 maja, środa, 18:00, Fenomen Krakowskich Synagog, spotkanie online

Rozpoczynamy 19 maja o godz. 18.00 spotkaniem online, które nie bedzie się ograniczało tylko do krakowskiej publiczności. Bez względu na to, gdzie będziecie – w domu, parku lub tramwaju, możecie do niego dołączyć. Przy Waszym udziale wraz z zaproszonymi edukatorkami_em i ekspertkami porozmawiamy o fenomenie krakowskich synagog. Na głównym fanpage'u 7@nite na FB oraz profilu JCC Krakow i profilach naszych partnerów spotkają się z Wami: dr Ewa Węgrzyn (Instytut Judaistyki UJ), Piotr Figiela (Muzeum Krakowa Oddział Stara Synagoga) oraz Urszula Sobczyk ( Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie). Rozmowę poprowadzi Karolina Koprowska (Instytut Judaistyki UJ).

22 maja, sobota, od 21:45 – 7@nite na ścianach, projekcja multimedialna

Jeśli planujecie wieczorny spacer ulicami historycznej, żydowskiej części Krakowa 22 maja to koniecznie odwiedźcie dwa adresy na Kazimierzu: Ulicę Miodową 24 oraz skrzyżowanie ulic Izaaka oraz Kupa obok Synagogi Izaaka. To właśnie tam, specjalnie dla Was, około godziny 21.45 zaprezentujemy projekcję multimedialną, którą będziecie mogli zobaczyć na ścianie budynku JCC Krakow, a także siedziby Żydowskiego Klubu Studenckiego – JCC West. Zespół JCC Krakow, przy wsparciu merytorycznym Instytutu Judaistyki UJ, przygotował dla Was coś wyjątkowego. Nie zdradzamy szczegółów, po prostu musicie tam być! Mamy nadzieję, że pogoda tego wieczoru będzie nam sprzyjać.

Dziękujemy dr Annie Jakimyszyn-Gadosze, dr Edycie Gawron, dr Monice Stępień, dr Alicji Maślak-Maciejewskiej, dr hab. Leszkowi Hońdo, dr Markowi Tuszewickiemu z Instytutu Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie za pomoc w stworzeniu projekcji.

23 maja, niedziela, 12:00 – 18:00, Kazimierz od podszewki, samoobsługowa gra miejska ulicami Kazimierza

Po nocnym spacerze chcemy zaprosić wszystkich amatorów gier miejskich i miłośników krakowskich synagog, by spędzili z nami niedzielne popołudnie 23 maja. JCC Krakow we współpracy z Muzeum Etnograficznym im. Seweryna Udzieli w Krakowie przygotowało dla wszystkich nie lada gratkę. Wybierzcie się na 2-godzinną przygodę, ulicami Kazimierza i poznajcie go od podszewki. Mamy dla Was 50 zestawów samoobsługowej gry miejskiej, opracowanej przez zespół Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie.

Wszystko, co musicie zrobić, żeby zagrać w grę i odkryć ciekawostki krakowskiego Kazimierza oraz krakowskich synagog, to:

Więcej o grze przeczytacie tutaj Kazimierz od podszewki – samoobsługowa gra miejska – Muzeum Etnograficzne w Krakowie (etnomuzeum.eu)

Zapraszamy do udziału we wszystkich wydarzeniach tegorocznej edycji 7@nite. Za rok chcemy wrócić do Was z koncertami, wystawami, warsztatami, spotkaniami oraz projekcjami już we wnętrzach krakowskich synagog. Do zobaczenia!

P.S. Dla wszystkich chłonnych wiedzy przygotowaliśmy krótkie informacje historyczne o siedmiu synagogach Krakowa. O wiele więcej dowiecie się o nich w czasie spotkania online oraz przygotowanych przez nas wydarzeniach plenerowych.

STARA SYNAGOGA

Jej powstanie datuje się na koniec XV wieku, co czyni ją najstarszą synagogą na terenie Krakowa. Budynek w stylu gotycko-renesansowym, ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym, posiada dwie nawy i dziedziniec, który służył do udzielania ślubów. Przed dobudowaniem sali dla kobiet, czyli babińca, w XVI wieku, bożnica dostępna była wyłącznie dla mężczyzn. Do 1939 roku była ona najważniejszym miejscem gromadzącym Żydów z Kazimierza i Krakowa, pełniąc zarazem religijne jak i administracyjne funkcje. Synagoga przetrwała liczne pożary, a dzięki wsparciu zamożnych darczyńców była wielokrotnie odrestaurowywana. Od 1961 roku funkcjonowała jako oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, obecnie Muzeum Krakowa, prezentując historię Żydów Krakowskich. Znajduje się na końcu ulicy Szerokiej.

Stara Synagoga

SYNAGOGA REMU

Powstała w 1553 roku jako prywatna bożnica dla rodziny i przyjaciół jej fundatora, Izraela Isserla ben Józefa. Była wielokrotnie przebudowywana, jednak zachowanych zostało wiele oryginalnych elementów, takich jak bima, aron ha-kodesz czy skarbona. W 1829 r. dzięki Antoniemu Pluszczyńskiemu dobudowano salę dla kobiet, kamienne sklepienie zastąpiono drewnianym, a na pierwszym piętrze dodano pokój dla mężczyzn. Bożnica po dziś dzień służy jako dom modlitwy. Co roku, podczas święta Lag ba-Omer, w synagodze organizowane są uroczyste obchody rocznicy śmierci zasłużonego Rabina Społeczności Krakowskiej, Mojżesza ben Israel Isserlesa. Od hebrajskiego akronimu jego tytułu oraz imienia wywodzi się nazwa synagogi (Rabi Mosze Isserles-Remu). Zlokalizowana jest na ulicy Szerokiej przy Starym Cmentarzu Żydowskim.

Synagoga Remu

SYNAGOGA WYSOKA

Swą nazwę zawdzięcza położeniu na pierwszym piętrze budynku, którego parter pełnił funkcje handlowe. Synagoga została wzniesiona w latach 1556-1563 przez zamożnego żydowskiego kupca o imieniu Izrael, za zgodą króla Zygmunta II Augusta. Była przeznaczona wyłącznie dla mężczyzn, aż do drugiej połowy XVII wieku, kiedy dobudowano przybudówkę dla kobiet. Bożnica wyróżniała się spośród innych bogatym wyposażeniem np. renesansowym aron ha-kodesz w sali modlitewnej. Zdewastowana podczas II wojny światowej, została ponownie dopuszczona do użytku dopiero pod koniec XX wieku. Bożnica mieści się przy ulicy Józefa.

Synagoga Wysoka

SYNAGOGA POPPERA

Powstała jako prywatna bożnica dla mężczyzn, w 1620 roku. Jest niewielka, zbudowana z cegły, ze skromnym dziedzińcem, zdobiona współczesnymi malowidłami. Została ufundowana przez zamożnego kupca i bankiera, Benjamina Wolfa zwanego Popperem. Wyposażył on wnętrze synagogi tak, że było najbogatsze spośród wszystkich krakowskich synagog. Po najeździe szwedzkim, spadkobiercy Poppera bardzo zubożeli, co przełożyło się na podupadający stan bożnicy. Na początku XIX wieku dokonano remontu i rozbudowy synagogi, dobudowując salę dla kobiet. W synagodze, zwanej również Synagogą Bociana lub Małą Synagogą, nie zachowało się oryginalne wyposażenie. Obecnie jest w niej księgarnia. Znajduje się między ulicami Szeroką a Dajwór.

Synagoga Poppera

SYNAGOGA IZAAKA

Wzniesiona w latach 1638-1644 z inicjatywy Izaaka Jakubowicza, za pozwoleniem króla Władysława IV Wazy, była ozdobą Kazimierza i rywalizowała wyposażeniem z synagogami Wysoką i Poppera. Ten okazały, wczesnobarokowy budynek z licznymi polichromiami i bogato zdobionym sklepieniem niedługo mógł cieszyć się świetnością. W czasie najazdu szwedzkiego bożnica została doszczętnie ograbiona, a niedługo po tym częściowo spłonęła. Odremontowana w 1857 roku, w późniejszych latach służyła m.in. jako pracownia rzeźbiarska oraz pracownia konserwatorska instrumentów organowych. Dopiero w latach 1994-1995 przeprowadzono jej renowację, z Funduszu Ochrony Zabytków Krakowa. Dziś synagoga pełni po części religijne funkcje, można ją także zwiedzać. Zlokalizowana jest na rogu ulic Izaaka i Kupa.

Synagoga Izaaka

SYNAGOGA KUPA

Powstała prawdopodobnie w 1643, z myślą o najuboższych członkach gminy żydowskiej, sąsiadowała z żydowskim szpitalem, przez co nazywana jest również Synagogą Szpitalną lub Synagogą Ubogich. Wnętrze barokowego budynku zdobią liczne polichromie z czasów II Rzeczypospolitej oraz malowidła i kamienny aron ha-kodesz, zachowane z oryginalnego wyposażenia. Synagoga przylegała bezpośrednio do obronnych murów miejskich Kazimierza, których fragment zachował się po dziś dzień. W XVIII wieku, kiedy mury straciły swoją funkcję, dobudowano galerię dla kobiet. Bożnica została zdewastowana podczas II wojny światowej i odremontowana dopiero w latach 2000-2001 przez gminę żydowską. Obecnie pełni funkcje modlitewne i sąsiaduje z siedzibą Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie. Mieści się między ulicami Miodową a Jonatana Warszauera.

Synagoga Kupa

SYNAGOGA TEMPEL

Najmłodsza z krakowskich synagog, wybudowana w drugiej połowie XIX wieku. Wielokrotnie rozbudowywana łączy wiele stylów, w tym bizantyjski, neoromański i neorenesansowy, a jej wnętrze zdobią mauretańskie malowidła oraz bogata kolekcja witraży. Nazywana jest również Synagogą Postępową ze względu na działalność społeczności Żydów postępowych, popierających haskalę – żydowski ruch oświeceniowy. Podczas II wojny światowej synagoga pełniła funkcję magazynu, jednak już w 1945 roku ponownie odbywały się w niej nabożeństwa. W latach 2000-2005 przeszła gruntowny remont i renowację, by stać się nie tylko miejscem modlitwy, lecz również obchodów uroczystości związanych z kulturą żydowską. Znajduje się u zbiegu ulic Miodowej i Podbrzezia.

Synagoga Tempel

Opracowanie i redakcja: Zespół JCC Krakow na podstawie literatury tematu.

Grafika: Justyna Janikowska-Radosz


Organizator

Jewish Community Centre w Krakowie (JCC Krakow) — Centrum Społeczności Żydowskiej w Krakowie powstało w 2008 roku z inicjatywy i przy wsparciu Księcia Walii Karola. Od 13 lat aktywnie działa na rzecz odrodzenia żydowskiego życia w Krakowie. Miejsce energetyczne, pełne życia, ludzi i różnych, czasami zwariowanych pomysłów. Ciągle w ruchu, dynamiczne, pozytywne. Oferuje programy edukacyjne i kulturalne, w ostatnim czasie w przestrzeni wirtualnej. W 2017 roku przy JCC Krakow zaczął działać żydowski żłobek i przedszkole FRAJDA. To główny punkt spotkań społeczności żydowskiej w Krakowie i ważne miejsce na mapie kulturalnej Krakowa.

Jewish Community Centre

Jewish Community Centre

Partnerzy tegorocznej edycji 7@nite:

Instytut Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego - jest jednym z najważniejszych ośrodków studiów żydowskich w Polsce i Europie. Od ponad trzydziestu lat prowadzi badania na temat historii i kultury Żydów polskich oraz relacji polsko-żydowskich. Na wszystkich stopniach studiów unikalnego kierunku judaistyka kształci ponad 120 studentów i doktorantów, organizuje wykłady otwarte i programy dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku.

Muzeum Krakowa to jedno z najstarszych muzeów w Polsce. Tworzy je 19 oddziałów i filii, z których kilka, jak Wieża Ratuszowa, Barbakan, Mury Obronne, Stara Synagoga , mieści się w najcenniejszych obiektach zabytkowych Krakowa. W ramach działań Muzeum kultywowane są krakowskie tradycje i zwyczaje, np. Konkurs Szopek Krakowskich, Pochód Lajkonika czy konkurs na Najpiękniejsze Drzewko Emausowe.

Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie Instytucja Kultury Województwa Małopolskiego - powstało z pasji i szacunku dla kultur. Dla kultury chłopskiej. Dla kultur europejskich i pozaeuropejskich. To uderzający rys tej najstarszej i największej kolekcji etnograficznej w Polsce. Swoje powstanie w 1911 roku Muzeum zawdzięcza wysiłkom Seweryna Udzieli – nauczyciela, etnografa-amatora, kolekcjonera. Widział on w muzeum etnograficznym warsztat nauki, gdzie „zasiada się do pracy i robi studya nad historią i stanem obecnym kultury narodów” (1904). Dziś, ponad sto lat od powstania, Muzeum rozwija tę samą myśl: dokumentuje i interpretuje sposoby życia. Poprzez wystawy, publikacje, warsztaty, projekty badawcze tworzy przestrzeń do rozmowy, rozumienia teraźniejszości, myślenia o przyszłości i odkrywania przeszłości.

JDC Polska – Fundacja Joint Distribution Committee Poland

Instytut Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego

KBF – Krakowskie Biuro Festiwalowe

Muzeum Krakowa

KBF – Krakowskie Biuro Festiwalowe

Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie Instytucja Kultury Województwa Małopolskiego

KONTAKT

Jewish Community Centre, Miodowa 24, 31-055 Kraków
Telefon: +48 12 370 57 75 lub +48 888 294 746
E-mail: office@jcckrakow.org
fb.com/7atnite